مدار تشخیص گرمای بیش از حد با آی سی LM358 و رله

در این پست از سایت اِمیک, یک مدار بسیار کاربردی و کاملاً عملی به نام مدار تشخیص گرمای بیش از حد با آی سی LM358 و رله قرار داده شده است. همانطور که از نام مدار مشخص است, این مدار می تواند دما را اندازه گیری کند و در صورتی که مقدار دما از مقداری که ما مشخص می کنیم بالاتر برود, رله خروجی این مدار فعال شده و هر وسیله ای که به این رله متصل باشد توسط رله کنترل می شود. در ادمه در مورد عملکرد این مدار بیشتر توضیح خواهم داد. در این مدار از یک سنسور NTC (که مقاومت حرارتی نیز گفته می شود) برای اندازه گیری دما استفاده شده است. از آی سی آپ امپ LM358 نیز برای مقایسه و کنترل خروجی استفاده شده است. در ادامه شماتیک این مدار جالب را مشاهده می کنید:

همانطور که مشاهده می کنید مدار بالا از قطعات بسیار ارزان قیمت و معمولی تشکیل شده است. این قطعات را به راحتی می توانید از فروشگاه های قطعات الکترونیکی تهیه کنید.

یکی از مهم ترین قطعات مدار بالا آی سی آپ امپ LM358 می باشد که به صورت یک مقایسه کننده استفاده شده است. در این مدار برای اندازه گیری دما از یک سنسور NTC استفاده شده است. عملکرد سنسور NTC به این صورت است که مقاومت آن با تغییر دما افزایش یا کاهش می یابد. با کاهش دما مقاومت آن افزایش می یابد و با افزایش دما مقاومت سنسور NTC کاهش می یابد. در مدار بالا از این ویژگی سنسور NTC برای اندازه گیری دما استفاده شده است.

اگر به شماتیک مدار دقت کنید مقاومت R1 و سنسور NTC با یکدیگر یک تقسیم ولتاژ را تشکیل داده اند که پایه مشترک این دو قطعه به پایه ورودی منفی (پایه 2) آپ امپ متصل شده است. همچنین یک ولتاژ ثابت توسط پتانسیومتر RV1 به پایه ورودی مثبت (پایه 3) آپ امپ اعمال شده است.

عملکرد سنسور NTC در بالا توضیح داده شد بنابراین با افزایش دما مقاومت این سنسور کاهش می یابد و در نتیجه مقدار ولتاژ روی پایه 2 آی سی نیز کاهش می یابد. زمانی که ولتاژ روی پایه 2 آپ امپ از ولتاژ ثابت روی پایه 3 آپ امپ کمتر شد, خروجی آپ امپ مثبت شده و در نتیجه ترانزیستور Q1 فعال و وصل می شود. وصل شدن ترانزیستور باعث فعال شدن رله می شود. همچنین LED نیز در این زمان روشن می شود. با فعال شدن رله, هر وسیله ای که به رله متصل باشد نیز روشن می شود.

به عنوان مثال اگر یک فن را به رله متصل کنیم با افزایش دما رله فعال شده و فن روشن می شود. در مدار بالا خروجی رله به یک ترمینال پیچی 3 پایه وصل شده تا به راحتی بتوانید وسیله مورد نظر خود را به ترمینال پیچی متصل کنید تا توسط رله کنترل شود.

همنطور که گفته شد ما توسط پتانسیومتر RV1 یک ولتاژ ثابت روی پایه 3 آی سی ایجاد می کنیم تا با ولتاژ خروجی سنسور NTC مقایسه شود. توسط این پتانسیومتر شما می توانید دمای مورد نظر خود را که در آن دما رله فعال شده و وسیله مورد نظر را روشن و خاموش کند, تنظیم کنید. به راحتی با چرخاندن پتانسیومتر می توانید دمای فعال شدن رله را تنظیم کنید. بنابراین پس از ساخت مدار بالا, این پتانسیومتر را تنظیم کنید تا در دمای مورد نظر شما رله فعال شود.

تغذیه مدار بالا نیز 12 ولت DC می باشد. یک PCB مناسب نیز برای مدار بالا طراحی شده که از انتهای مطلب قابل تهیه است.

لیست قطعات :

• مقاومت   R1=33K اهم
• مقاومت   R2,R3=1K اهم
• پتانسیومتر (مولتی ترن)   RV1=10K اهم
• خازن الکترولیت   C1=100uF/25V
• دیود   D1=1N4007
• مقاومت حرارتی 10K اهم (NTC)
• ترانزیستور   Q1=BC548
• آی سی   U1=LM358N به همراه سوکت
• ال ای دی 5 میلیمتر (LED)
• رله 12 ولت 10 آمپر تک کنتاکت (RL1)
• ترمینال پیچی 3 پین (PIN TERMINAL ا 3)

نظر یادتون نره…