آشنایی با تریستور

2

در این پست از سایت اِمیک, با یکی دیگر از قطعات الکترونیکی به نام تریستور اشنا خواهیم شد. سعی شده که وارد مباحث تخصصی در مورد تریستور نشده و بطور خلاصه و مفید با این قطعه الکترونیکی اشنا شویم.

تریستور چیست؟

تریستور مانند یک ترانزیستور در حالت سویچینگ می باشد که ورودی ان اند (A) و خروجی ان کاتد (K) بوده و پایه گیت (G) نیز پایه فعال ساز ان می  باشد. با تحریک پایه گیت, تریستور اجازه عبور جریان از پایه اند به کاتد را می دهد و در غیر این صورت تریستور مانند یک کلید باز عمل کرده و اجازه عبور جریان را نمی دهد. تفاوت تریستور با ترانزیستور در حالت سویچینگ این است که با یک بار تحریک پایه گیت, تریستور به صورت دائم روشن می شود و با قطع ولتاژ پایه گیت نیز, تریستور همچنان روشن می ماند. در این حالت می گوییم که تریستور روشن است و مانند یک دیود معمولی عمل می کند.

از روش های خاموش کردن تریستور ان است که پایه های اند و کاتد ان را یک لحظه اتصال کوتاه کنیم و یا منبع تغذیه برای یک لحظه قطع گردد. برای اشنایی بیشتر مدار زیر را مشاهده کنید:

Thyristor-training-2-emic

در مدار بالا اگر یک لحظه کلید (SW1) بسته شود, لامپ روشن شده و حتی اگر کلید را قطع کنید تریستور خاموش نمی شود. در مدار بالا برای تحریک گیت از همان منبع 3 ولتی استفاده شده است. شما می توانید با یک منبع خارجی نیز گیت را تحریک کنید البته به شرط ان که منفی هر دو منبع به هم متصل گردد. حتی با قرار دادن انگشت خود به پایه گیت می توانید تریستور را روشن کنید.

کاربرد تریستور:

یکی از کاربردهای اساسی تریستور این است که بخواهیم با اعمال یک ولتاژ کوچک وسیله ای را با ولتاژ بالاتر روشن کرده و در همان حالت نگه داریم. مثلا تریستور می تواند کلیدی باشد که با اعمال یک ولتاژ 3 ولت یا کمتر, یک لامپ 12 ولت را روشن کند. به مدار زیر توجه کنید:

Thyristor-training-3-emic

در مدار بالا لامپ در حالت عادی خاموش است و با یک لحظه وصل شدن کلید, لامپ روشن شده و در همان حالت می ماند. در مدارات مختلفی از تریستور استفاده می شود, مثلا در مدار دزدگیر نوری به دلیل اینکه می خواهیم با یک بار تحریک سنسور, اژیر به صورت دائم به صدا در بیاید از تریستور استفاده می کنیم. زیرا ترانزیستور در حالت سویچینگ با تحریک پایه بیس بصورت دائم روشن نمی شود و فقط تا زمانی که پایه بیس ان تحریک می شود روشن است و بعد از قطع ولتاژ پایه بیس ترانزیستور خاموش می شود.

در کاربرد فوق, از تریستور زمانی استفاده می کنیم که منبع تغذیه ولتاژ مستقیم (DC) باشد, اگر تغذیه ولتاژ متناوب (AC) باشد به جای تریستور از ترایاک استفاده می کنیم. ترایاک دقیقا همان ویژگی های تریستور را دارد ولی برای ولتاژ متناوب استفاده می شود. در زیر شکل ظاهری و مداری ترایاک را مشاهده می کنید:

Thyristor-training-4-emic

با توجه به خاصیت تریستور و ترایاک, می توانید در بیشتر موارد انها را جایگزین رله کنید. مثلا در مدار محافظ یخچال زیر می توان به جای رله از یک ترایاک با جریان قابل تحمل بالا استفاده کرد که در شکل زیر طریقه کاربرد ان نشان داده شده است. در این مدار از ترایاک BT138 استفاده شده است که تا 12 امپر را می تواند تحمل کند.

Thyristor-training-5-emic

در این مطلب سعی شد که بطور خلاصه و مفید با تریستور و ترایاک اشنا شوید, امیدوارم که این مطلب برای شما مفید باشد.

 

نظر یادتون نره…

2 دیدگاه‌ها

  1. با سلام و خدا قوت
    یه سوال داشتم!!!
    می خواستم بدونم که مداری هست که مثل تریستور عمل کنه، البته با این تفاوت که با هر بار وصل شدن کلید وضعیت لامپ تغییر کند. «اگر روشن است خاموش و بلعکس»؟!

ارسال دیدگاه

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید